Για την Σημαία:
Το Οξύμωρο των Δηλώσεων Δένδια και η Αδιαφορία Ευρώπης – ΝΑΤΟ
Όταν η Πολιτεία ζητά «αντοχή» στις απώλειες ενώ δεν έχει αναλάβει τις δικές της ευθύνες
Ένα επικίνδυνο ολίσθημα στον δημόσιο λόγο
Οι πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια, ο οποίος μίλησε για «φέρετρα με σημαία» και για ανάγκη «επιστροφής σε πνεύμα αυτοθυσίας», δεν αποτελούν απλώς μια άστοχη πολιτική διατύπωση. Σηματοδοτούν μια σοβαρή μετατόπιση του δημόσιου λόγου από την υποχρέωση της Πολιτείας να προστατεύει τη ζωή των στρατιωτικών, στη σταδιακή κανονικοποίηση της απώλειας ως δήθεν αναπόφευκτου κόστους. Και αυτό γίνεται ακόμη πιο οξύμωρο όταν αναλογιστεί κανείς τι σημαίνει πραγματικά η σημαία για όσους υπηρετούν στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Η σημαία ως Ιερή δέσμευση, όχι πολιτικό εργαλείο
Για τον στρατιωτικό, η σημαία δεν είναι ένα σύμβολο που ανασύρεται όταν εξυπηρετεί την πολιτική επικοινωνία· είναι ιερή δέσμευση, ενσωματωμένη στον όρκο που δίνει:
«…Να υπερασπίζω με πίστην και αφοσίωσιν, μέχρι τελευταίας ρανίδος του αίματός μου, τας Σημαίας. Να μην τας εγκαταλείπω μηδέ να αποχωρίζομαι ποτέ απ’ αυτών…».
Το κορμί του στρατιωτικού είναι έτοιμο —χωρίς δειλία, χωρίς υπεκφυγές— να τυλιχθεί με το ιερό σύμβολο του Έθνους μόνο για την πατρίδα, και σίγουρα όχι υπηρετώντας συμφέροντα τρίτων που αδιαφορούν για τα ελληνικά δίκαια και τις ελληνικές θυσίες.
Όταν λοιπόν το κράτος μιλά για “αυτοθυσία” χωρίς να αναλαμβάνει την ευθύνη για τους κινδύνους που οι ίδιοι οι στρατιωτικοί αντιμετωπίζουν, η αντίφαση γίνεται εκκωφαντική. Η σημαία πάνω σε φέρετρο από τιμή μετατρέπεται σε κραυγή που διατυμπανίζει την αποτυχία της Πολιτείας να προστατεύσει εκείνον που της εμπιστεύθηκε τη ζωή του.
Η Λιβύη, μια ανοιχτή πληγή
Η τραγωδία στη Λιβύη αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αναντιστοιχίας. Η ανθρωπιστική αποστολή στη Ντέρνα κατέληξε σε νεκρούς και τραυματίες, ενώ η ενημέρωση προς την κοινή γνώμη υπήρξε αντιφατική, καθυστερημένη και ελλιπής. Οι πρώτες αναφορές περί «τροχαίου» προκάλεσαν περισσότερα ερωτήματα απ’ όσα απάντησαν. Η πολιτική ευθύνη για τον σχεδιασμό, την προετοιμασία και την ασφάλεια του προσωπικού έμεινε να αιωρείται, ενώ για πολλούς το κράτος επέλεξε να αντιμετωπίσει την τραγωδία περισσότερο ως επικοινωνιακό εμπόδιο παρά ως χρέος προς τους ανθρώπους που χάθηκαν.
Γιατί μπορεί για τον Υπουργό η Πέμπτη 14 Σεπτεμβρίου του 2023 να αποτελεί μία σελίδα που καταχωνιάστηκε στο βάθος ενός σκοτεινού συρταριού αλλά για τα στελέχη και τις οικογένειες ήταν ημέρα απώλειας της Αντιπλοιάρχου (ΥΕ) Γλυκερίας Μεμεκίδου, της Επισμηναγού (ΥΕ) Ευαγγελίας Ανδρεαδάκη και του Αρχιλοχία (ΠΖ) Γεωργίου Βούλγαρη χωρίς βέβαια να ξεχνάμε ότι μαζί τους «έφυγαν» και τα αδέρφια Φίλλιπος και Άντζελα Μάνδαλου.
Από το κάδρο των ευθυνών δεν θα πρέπει να μένει εκτός ο σημερινός ΑΓΕΕΘΑ στρατηγός Δημήτριος Χούπης και τότε Διοικητή της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου του ΓΕΕΘΑ. Συνοδοιπόροι από τότε υπουργός και στρατηγός…
Πριν λοιπόν ζητηθεί από την κοινωνία να «συνηθίσει» τις απώλειες, οφείλει το κράτος να απαντήσει για αυτές που ήδη συνέβησαν και να αποδείξει ότι έχει μάθει από τα λάθη του — αν έχει μάθει.
Η Ελλάδα πενθούσα εν καιρώ ειρήνης
Η Ελλάδα συνεχίζει να μετρά απώλειες στελεχών σε αναχαιτίσεις, επιτήρηση συνόρων, εκπαιδεύσεις, ασκήσεις, μεταφορές και επιχειρήσεις διάσωσης — όλα αυτά χωρίς να βρίσκεται σε κατάσταση επίσημου πολέμου. Οι Έλληνες στρατιωτικοί όχι μόνο υπερασπίζονται την εθνική κυριαρχία, αλλά αποτελούν και την πρώτη γραμμή άμυνας των εξωτερικών συνόρων της Ευρώπης. Παρ’ όλα αυτά, η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης συχνά αγγίζει την αδιαφορία, ενώ το ΝΑΤΟ τηρεί μια πολιτική ίσων αποστάσεων απέναντι στην Τουρκία, παρά τις συστηματικές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου και του ελληνικού εναέριου χώρου. Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο: στρατιωτικοί που καθημερινά ρισκάρουν τη ζωή τους για την Ευρώπη, αλλά μια Ευρώπη που κάνει πως δεν βλέπει.
Η Ευρωπαϊκή σκοπιμότητα δεν ισοδυναμεί με αποδοχή θανάτων
Ακόμη και οι πρόσφατες δηλώσεις του Γάλλου ΑΓΕΕΘΑ, ο οποίος μίλησε για την ανάγκη η Ευρώπη να αναγνωρίσει ότι η άμυνα έχει κόστος, δεν εξυπηρετούν τη λογική της κανονικοποίησης απωλειών. Αντιθέτως, αναφέρονται στη στρατηγική ωρίμανση της Ευρώπης και στην ανάληψη σοβαρής ευθύνης, όχι στη δημιουργία κοινωνιών που θα μάθουν να αποδέχονται φέρετρα με σημαίες. Άλλο η επίγνωση του κόστους της ασφάλειας και άλλο η αποδοχή ότι η απώλεια ανθρώπινων ζωών αποτελεί «αναγκαίο κακό».
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η ελληνική κοινωνία πρέπει να συνηθίσει τις εικόνες με φέρετρα και σημαίες. Το ερώτημα είναι αν η Πολιτεία, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ αναγνωρίζουν πραγματικά το βάρος που σηκώνουν οι Έλληνες στρατιωτικοί. Δεν ζητείται αντοχή από την κοινωνία· ζητείται επιτέλους αντοχή ευθύνης από τους θεσμούς. Η τιμή των νεκρών δεν αποδίδεται με λόγια, αλλά με πράξεις, μέτρα και μέριμνα που αποτρέπουν τις απώλειες πριν συμβούν.
Γιατί σε μια δημοκρατία που σέβεται τους ανθρώπους της, η τιμή στους πεσόντες δεν αποδίδεται με λόγια, αλλά με το να μη χρειαστεί ποτέ ξανά να τους θάψει.
PterAx